DE VIJF ELEMENTEN


WU XING (DE VIJF ELEMENTEN)

In de Traditionele Chinese Geneeskunde (TCG) is de leer van de vijf elementen een belangrijk principe. Het uitgangspunt is dat alles in beweging is en elkaar beinvloedt. Dit is terug te zien in alle processen van het leven. In het ritme van de seizoenen, de groei van een plant, de ontwikkeling van mens en dier, maar ook bijvoorbeeld in een bouwproces van een woning. De vijf elementen zijn hout, vuur, aarde, metaal en water. Bij elk element hoort o.a. een jaargetijde, smaak, kleur, weerbeeld, emotie.
Bij elk element hoort ook een yin- en yang-orgaan, waarbij deze niet alleen staan voor de anatomische vormen, maar voor een compleet systeem met meerdere
functies op zowel lichamelijk, intellectueel als emotioneel vlak.

De relaties van de elementen onderling worden vergeleken met relaties in families. Zo heb je een moeder-zoon relatie, de voortbrengende cyclus. De moeder (bijvoorbeel hout) brengt de zoon (vuur) voort maar is gelijk ook zoon van een moeder (water). De kracht en gezondheid van de moeder zal in hoge mate de constitutie van de zoon bepalen. Dit werkt door in alle processen, bijvoorbeeld in onze organen; de energie van de lever (houtelement) voedt het hart (vuur). Is de moeder zwak of hyperactief dan zal deze gesteldheid in de zoon worden voortgezet. Daarnaast heb je ook de controlerende cyclus; de wet van grootmoeder en kleinzoon. Hierbij wordt steeds een element overgeslagen. De grootmoeder (hout) houdt de kleinzoon binnen de perken (aarde). Ook dit werkt door in alle processen. Net als de cyclus van overweldiging; de grootouders zijn in dit geval te streng en overdrijven de controle, ze zullen de kracht en de wil van het kleinkind breken. Deze situatie ontstaat wanneer een element onevenredig sterk is, terwijl het te controleren element zwak is. Ook heb je nog de rebelerende cyclus, als de kleinzoon (bijvoorbeeld aarde) te sterk is voor de grootmoeder (hout).

De voortbrengende en controlerende cyclus wordt weergegeven in een schema: